Het Brusselse Marktenhof fluit de Belgische privacycommissie (GBA) terug!

/Juridisch

In een beslissing van eind februari 2020 wijst het Marktenhof in Brussel de Belgische gegevensbeschermingsautoriteit (de “GBA”, dat leest makkelijker) terecht op tal van punten. In die beslissing laat het Marktenhof naar mijn mening zien dat het een praktische en vooral “doenbare” interpretatie hanteert van de strenge privacywetgeving (de “GDPR” of in de Nederlandstalige afkorting, de “AVG”).

Verschillende zaken zijn interessant in deze beslissing, maar in deze bespreking kijken we naar de evaluatie door het Marktenhof van de administratieve boete die door de GBA was opgelegd aan een drankenhandel wegens inbreuken op de privacywetgeving.

1. Achtergrond

Een drankenhandel schakelde over van een papieren naar een elektronische klantenkaart waarbij de e-ID van een klant wordt ingelezen via een intelligent kassasysteem. Een klant van de drankenhandel is niet opgezet daarmee en dient een klacht in bij de GBA. Die klant vond namelijk dat hij de mogelijkheid moet hebben om ook op een alternatieve manier van klantenvoordelen te kunnen genieten, en dus niet verplicht kon worden om zijn e-ID voor te leggen. Na een screening van de privacy-gerelateerde policies en processen van de drankenhandel volgt de GBA de redenering van de klant en stelt ze een inbreuk vast door de drankenhandel op enkele artikelen van de AVG.

Sanctie: een boete van 10.000 EUR!

De motivering door de GBA voor dit bedrag is dat de drankenhandel een “fundamenteel beginsel” overtreden heeft, dat er geen rechtsgrond (zeg maar: verantwoording) is voor de verwerking, en dat de drankenhandel aldus een “grove nalatigheid” heeft begaan. 

2. Beroep tegen de beslissing van de GBA 

De drankenhandel liet het daar niet bij en stelde een beroep in tegen de beslissing bij het zogenaamde “Marktenhof” (die bevoegd is om in eerste, en laatste, instantie uitspraak te doen over beslissingen van de GBA). De handel stelde geen inbreuk te hebben begaan.

In ieder geval, zo vond de drankenhandel, was de zwaarte/hoogte van de sanctie niet gemotiveerd. En dat vindt het Marktenhof ook. Volgens het Marktenhof moet de GBA de keuze voor een welbepaalde sanctie immers uitdrukkelijk motiveren. Daarbij moet ze rekening houden met de ernst en duur van de inbreuk alsook de afschrikwekkende werking om verdere inbreuken te voorkomen. De motivering door GBA dat het gaat om “een inbreuk op een fundamentele regel”, is relevant maar niet voldoende, zo meent het Marktenhof.

Daarnaast ziet het Hof nog vele andere elementen die mee in overweging moeten worden genomen, zoals: (a) gaat het om een eenmalige inbreuk of niet, (b) de impact op het rechtsleven in het algemeen, (c) of er sprake is van opzet, (d) draagkracht, enz. Het Marktenhof meent ook dat er gemotiveerd moet worden waarom een minder verregaande sanctie niet zou bijdragen aan het doen ophouden van de inbreuken.

Ten slotte beslist het Marktenhof dat een inbreukpleger ten minste vooraf door de GBA dient te worden geïnformeerd over de aard van de sanctie die wordt overwogen en de hoogte ervan in geval die overwogen sanctie een boete is. Het Hof meent immers dat de inbreukpleger moet gewaarschuwd worden en de mogelijkheid moet hebben zich te verdedigen. Het Hof kant zich uitdrukkelijk tegen wat zij omschrijft als “nodeloos sanctioneren”.

3. Wat te onthouden?

  • 1. Een GDPR-onderzoek kan in gang gezet worden door een klacht van slechts één persoon (klant, concurrent, …) of op initiatief van de GBA.
  • 2. Een dergelijk onderzoek kan gepaard gaan met een volledige screening van uw bedrijf op privacyvlak.
  • 3. De GBA heeft een brede waaier aan sanctioneringsmogelijkheden (één van de belangrijkste nieuwigheden van de AVG).
  • 4. In geval van een sanctie door de GBA, heeft het Marktenhof de bevoegdheid om deze sanctie te controleren.
  • 5. Het Marktenhof lijkt daarbij, meer dan de GBA, rekening te houden met de concrete omstandigheden van de onderneming in kwestie en verplicht de GBA om haar sanctie uitgebreid te motiveren.
  • 6. Onderneem dus actie tijdens of na een controle- / sanctieprocedure, nu duidelijk is dat het Marktenhof een grondige controle uivoert op de beslissingen van de GBA!

Voor meer informatie, contacteer Antoon Dierick (Antoon.dierick@mertens-depaepe.be).